بوفون: دیوار ایتالیایی که تاریخ فوتبال را در هم شکست

جان‌لوئیجی بوفون (Gianluigi Buffon) (تلفظ ایتالیایی: (dʒanluˈiːdʒi bufˈfon) ؛ متولد 28 ژانویه 1978) دروازه‌بان حرفه‌ای پیشین فوتبال اهل ایتالیا است. او به‌طور گسترده به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین دروازه‌بانان تاریخ فوتبال شناخته می‌شود و از معدود بازیکنانی است که بیش از 1100 بازی رسمی در دوران حرفه‌ای خود انجام داده‌اند. بوفون همچنین رکورد بیشترین تعداد حضور در رقابت‌های سری آ ایتالیا را در اختیار دارد.

بوفون نخستین بازی خود در سری آ را در سال 1995 با باشگاه پارما انجام داد و در سال 1999 به این تیم کمک کرد تا عناوین کوپا ایتالیا، جام یوفا و سوپرکاپ ایتالیا را کسب کند. او در سال 2001 با مبلغ رکوردشکن 52.9 میلیون یورو (برای یک دروازه‌بان در آن زمان) به باشگاه Juventus پیوست و در دو فصل نخست حضورش، قهرمانی سری آ را به دست آورد.

در نخستین دوره حضور 17 ساله خود در یوونتوس، بوفون موفق به کسب رکورد 9 قهرمانی سری آ، 4 کوپا ایتالیا و 5 سوپرکاپ ایتالیا شد. او نخستین دروازه‌بانی بود که عنوان بهترین بازیکن سال سری آ را به دست آورد و رکورددار انتخاب به‌عنوان بهترین دروازه‌بان سال سری آ (12 بار) است. بوفون پس از رسیدن به فینال لیگ قهرمانان اروپا در سال‌های 2015 و 2017، در هر دو مورد در تیم منتخب فصل این رقابت‌ها قرار گرفت و در سال 2017 نخستین جایزه «بهترین دروازه‌بان فیفا» را نیز کسب کرد.

او در سال 2018 و در سن 40 سالگی به باشگاه Paris Saint‐Germain پیوست و در کنار آلفونس آرئولا به‌صورت چرخشی بازی کرد. در تنها فصل حضورش در این تیم، قهرمانی لیگ 1 فرانسه و سوپرجام این کشور را به دست آورد و سپس به یوونتوس بازگشت. در فصل 2019‐20، اگرچه عمدتاً به‌عنوان دروازه‌بان ذخیره فعالیت می‌کرد، اما موفق شد رکورد 647 بازی Paolo Maldini در سری آ را بشکند و دهمین قهرمانی لیگ خود را کسب کند. در فصل بعد نیز با وجود نقش ذخیره، در رقابت‌های کوپا ایتالیا بازی کرد و ششمین قهرمانی خود در این جام را به دست آورد.

بوفون در ژوئن 2021 به باشگاه دوران کودکی خود، Parma، که به سری B سقوط کرده بود، بازگشت و در نهایت در سال 2023 و در سن 45 سالگی از فوتبال خداحافظی کرد.

در سطح ملی، بوفون با 176 بازی ملی، رکورددار بیشترین بازی در میان دروازه‌بانان تاریخ و همچنین بیشترین بازی در تاریخ تیم ملی ایتالیا است. او چهارمین بازیکن اروپایی با بیشترین بازی ملی نیز محسوب می‌شود. بوفون پس از دریافت بازوبند کاپیتانی در سال 2010، رکورد بیشترین بازی به‌عنوان کاپیتان تیم ملی ایتالیا را نیز به نام خود ثبت کرد.

او در پنج دوره جام جهانی (1998، 2002، 2006، 2010 و 2014) حضور داشت و در سال 2006 به‌عنوان دروازه‌بان اصلی، نقش کلیدی در قهرمانی ایتالیا ایفا کرد و دستکش طلایی بهترین دروازه‌بان تورنمنت را دریافت نمود. همچنین در چهار دوره جام ملت‌های اروپا، المپیک 1996 و دو دوره جام کنفدراسیون‌ها شرکت کرد و در سال 2013 به مدال برنز این رقابت‌ها دست یافت.

بوفون پس از عملکرد درخشان در جام جهانی 2006 (با ثبت رکورد 5 کلین‌شیت) ، جایزه یاشین را دریافت کرد و در تیم منتخب تورنمنت قرار گرفت. او در سال 2017 پس از ناکامی ایتالیا در صعود به جام جهانی 2018، از بازی‌های ملی خداحافظی کرد؛ هرچند در سال بعد برای دیدارهای دوستانه بازگشت، اما در مه 2018 به‌طور رسمی بازنشستگی خود را اعلام کرد.

بوفون در سال 2004 توسط Pelé در فهرست «فیفا 100» از برترین بازیکنان زنده جهان قرار گرفت. او تنها دروازه‌بانی است که موفق به کسب عنوان بهترین بازیکن باشگاهی اروپا از سوی یوفا شده است. همچنین پنج بار در تیم منتخب سال یوفا قرار گرفت.

او در سال 2006 نایب‌قهرمان توپ طلا شد و سه بار در ترکیب منتخب جهان (FIFPro World11) قرار گرفت. بوفون نخستین دروازه‌بانی بود که جایزه Golden Foot را کسب کرد و در کنار Iker Casillas و Manuel Neuer، پنج بار به‌عنوان بهترین دروازه‌بان جهان از سوی IFFHS انتخاب شد. او همچنین از سوی همین نهاد، به‌عنوان بهترین دروازه‌بان قرن 21، 25 سال اخیر و یک دهه اخیر معرفی شد.

زندگی شخصی و اولیه

بوفون در شهر Carrara در منطقه توسکانی به دنیا آمد. مادرش، ماریا استلا، پرتاب‌کننده دیسک و پدرش، آدریانو، وزنه‌بردار بود. هر دو پس از پایان دوران ورزشی خود به‌عنوان معلم تربیت بدنی فعالیت کردند. دو خواهر او نیز عضو تیم ملی والیبال ایتالیا بودند.

آغاز دوران باشگاهی

بوفون در ابتدا به‌عنوان هافبک در تیم‌های پایه فعالیت می‌کرد، اما تحت تأثیر عملکرد Thomas N’Kono در جام جهانی 1990، به پست دروازه‌بانی تغییر موقعیت داد. او به‌سرعت پیشرفت کرد و تنها ظرف دو هفته به دروازه‌بان اصلی تیم جوانان پارما تبدیل شد. در سال 1995 و در سن 17 سالگی، نخستین بازی رسمی خود در سری آ را برای پارما انجام داد. در ادامه، با عملکردهای درخشان، به‌سرعت به دروازه‌بان اصلی تیم تبدیل شد و در اواخر دهه 90 میلادی، با کسب جام‌های مختلف، به شهرت رسید.

در تاریخ 12 فوریه، بوفون در پیروزی 2‐0 خارج از خانه مقابل Manchester United پنجاهمین کلین‌شیت خود در لیگ قهرمانان اروپا را ثبت کرد و تنها سومین دروازه‌بانی شد که به این رکورد می‌رسد؛ پیش از او تنها Iker Casillas (57) و Edwin van der Sar (51) به این دستاورد رسیده بودند. او همچنین در همان مسابقه، صد و بیست و یکمین حضور خود در لیگ قهرمانان (بدون احتساب مراحل مقدماتی) را تجربه کرد که او را به دهمین بازیکن با بیشترین تعداد بازی در تاریخ این رقابت‌ها تبدیل کرد.

در دیدار برگشت در پاریس در 6 مارس، بوفون به‌دلیل مرتکب شدن اشتباهی در حالی که نتیجه 1‐1 مساوی بود، مورد انتقاد رسانه‌ها قرار گرفت؛ او شوت از راه دور Marcus Rashford را دفع ناقص کرد و این مسئله به Romelu Lukaku اجازه داد تا از روی ریباند گلزنی کند و یونایتد را پیش بیندازد؛ پس از آن، با گل پنالتی راشفورد در وقت‌های تلف‌شده، منچستریونایتد بازگشتی کامل انجام داد و با نتیجه 3‐1 پیروز شد و به‌واسطه گل زده در خانه حریف به مرحله یک‌چهارم نهایی لیگ قهرمانان صعود کرد.

پاری‌سن‌ژرمن فصل را به‌عنوان قهرمان لیگ 1 به پایان رساند که این موضوع باعث شد بوفون دهمین عنوان قهرمانی لیگ دوران حرفه‌ای خود را کسب کند؛ بیشترین تعداد در میان بازیکنان ایتالیایی. سپس این تیم در فینال جام حذفی فرانسه 2019 پس از تساوی 2‐2 در وقت‌های اضافه، در ضربات پنالتی با نتیجه 6‐5 مقابل رن شکست خورد، هرچند بوفون در فینال به میدان نرفت.

بازگشت به یوونتوس

2019‐2021: ثبت رکوردهای جدید

در 4 ژوئیه 2019، بوفون پس از یک فصل دوری از Juventus، با قراردادی یک‌ساله به این باشگاه پیوست. پس از ورود، پیراهن شماره 1 توسط Wojciech Szczęsny و بازوبند کاپیتانی توسط Giorgio Chiellini به او پیشنهاد شد، اما او هر دو را رد کرد و گفت: «من برنگشتم تا چیزی را از کسی بگیرم یا پس بگیرم... فقط می‌خواهم سهم خودم را برای تیم انجام دهم.» در عوض، او شماره 77 را انتخاب کرد؛ همان شماره‌ای که در آخرین فصل حضورش در پارما پیش از پیوستن به یوونتوس در سال 2001 بر تن داشت. او نخستین بازی خود پس از بازگشت را در 21 سپتامبر، در پیروزی 2‐1 خانگی مقابل ورونا در سری آ انجام داد؛ این مسابقه، 902مین بازی باشگاهی دوران حرفه‌ای او بود که رکورد Paolo Maldini به‌عنوان بیشترین تعداد بازی باشگاهی توسط یک بازیکن ایتالیایی را برابر کرد. در 28 سپتامبر، او با 903مین بازی خود در پیروزی 2‐0 مقابل اسپال، از این رکورد عبور کرد.

در 30 اکتبر 2019، بوفون با انجام 513مین بازی لیگ خود برای یوونتوس (شامل سری B) در پیروزی 2‐1 مقابل جنوا، با رکورد Alessandro Del Piero برابر شد. در 11 دسامبر، او با ثبت 51مین کلین‌شیت لیگ قهرمانان در پیروزی 2‐0 مقابل بایر لورکوزن، با فن‌درسار به‌عنوان دومین دروازه‌بان با بیشترین کلین‌شیت تاریخ این رقابت‌ها (پس از کاسیاس) برابر شد.

در 15 دسامبر، او در پیروزی 3‐1 مقابل اودینزه، 700مین بازی خود در لیگ‌های ایتالیا را انجام داد و هم‌زمان با ثبت 478مین بازی سری آ برای یوونتوس، با دل‌پیرو برابر شد. سه روز بعد، در پیروزی مقابل سمپدوریا، با ثبت 479مین بازی سری آ، رکورد دل‌پیرو را شکست و همچنین با 647 بازی، با مالدینی به‌عنوان رکورددار سری آ برابر شد.

در 13 فوریه 2020، بوفون در تساوی 1‐1 مقابل میلان در نیمه‌نهایی کوپا ایتالیا 9 مهار انجام داد. او در فینال مقابل ناپولی نیز به میدان رفت و با چندین مهار در وقت‌های پایانی، بازی را 0‐0 نگه داشت، اما یوونتوس در ضربات پنالتی 4‐2 شکست خورد. در 29 ژوئن، قرارداد او تا ژوئن 2021 تمدید شد. در 4 ژوئیه، او با انجام 648مین بازی سری آ در پیروزی مقابل تورینو، رکورد بیشترین بازی تاریخ این رقابت‌ها را شکست و همچنین با 665 بازی در پنج لیگ برتر اروپا، رکورددار شد.

فصل 2020‐21

در 8 دسامبر، بوفون در پیروزی 3‐0 مقابل Barcelona با مهار 7 شوت از Lionel Messi کلین‌شیت ثبت کرد. او نخستین دروازه‌بانی شد که در چهار دهه مختلف در لیگ قهرمانان کلین‌شیت دارد.

در 11 مه 2021، بوفون اعلام کرد در پایان فصل از یوونتوس جدا خواهد شد. یک روز بعد، او با مهار پنالتی دومنیکو براردی در پیروزی مقابل ساسولو، به مسن‌ترین دروازه‌بان تاریخ سری آ تبدیل شد که پنالتی مهار کرده است.

در 19 مه، او در فینال کوپا ایتالیا مقابل آتالانتا به میدان رفت و آخرین (685مین) بازی خود برای یوونتوس را انجام داد و جام را بالای سر برد.

بازگشت به پارما و خداحافظی

در 17 ژوئن 2021، باشگاه Parma بازگشت بوفون را اعلام کرد. در 5 فوریه 2022، او نخستین دروازه‌بان تاریخ شد که به 500 کلین‌شیت در فوتبال مردان رسید.

در 2 اوت 2023، بوفون در سن 45 سالگی و پس از 28 سال فعالیت حرفه‌ای، از فوتبال خداحافظی کرد.

دوران ملی

بوفون در تمامی رده‌های پایه ایتالیا بازی کرد و در سال 1997 نخستین بازی ملی خود را انجام داد. او در پنج جام جهانی حضور داشت و در سال 2006 با عملکردی درخشان (5 کلین‌شیت و تنها 2 گل خورده) به قهرمانی رسید و دستکش طلایی را دریافت کرد. در فینال، او مهار مهمی مقابل ضربه سر Zinedine Zidane داشت.

او بعدها کاپیتان تیم ملی شد و در یورو 2012 ایتالیا را به نایب‌قهرمانی رساند. در نهایت با 176 بازی ملی، رکورددار تاریخ ایتالیا شد و پس از ناکامی در صعود به جام جهانی 2018، از تیم ملی خداحافظی کرد (با یک بازگشت کوتاه برای بازی‌های دوستانه) .

سبک بازی و میراث

بوفون به‌عنوان یکی از کامل‌ترین دروازه‌بانان تاریخ شناخته می‌شود؛ دروازه‌بانی با واکنش‌های سریع، جای‌گیری عالی، رهبری بالا و ثبات فوق‌العاده. Zlatan Ibrahimović درباره او گفته است عبور از او تقریباً غیرممکن بوده است. او از سوی بسیاری به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین ― و حتی بهترین ― دروازه‌بان تاریخ فوتبال شناخته می‌شود.

«به اشتراک گذارید»

حسین صالحی«مدیر سایت»

ارتباط با نگارنده: